Prof. Małgorzata Krzywonos w Komitecie Zarządzającym europejskiej sieci COST BRASSCHI

Jak budować łańcuchy dostaw żywności, które pozostaną stabilne w czasie kryzysów, a jednocześnie będą bardziej przyjazne dla środowiska i opłacalne? W poszukiwaniu odpowiedzi na to pytanie weźmie udział prof. dr hab. inż. Małgorzata Krzywonos z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, która została członkinią Komitetu Zarządzającego działania COST CA25139 BRASSCHI.

Prof. Małgorzata Krzywonos specjalizuje się w gospodarce o obiegu zamkniętym w sektorze spożywczym, zagospodarowaniu produktów ubocznych oraz ocenie środowiskowych i ekonomicznych skutków innowacji. Łączy wiedzę z zakresu technologii żywności, zarządzania procesami i modeli biznesowych z doświadczeniem we współpracy z przedsiębiorstwami oraz ocenie projektów badawczo-rozwojowych.

Europejska sieć badawcza zamiast jednego wydarzenia

BRASSCHI, czyli Building Resilient Agri-Food Systems Through Sustainable Supply Chain Innovation, to międzynarodowa sieć współpracy poświęcona budowaniu odpornych i zrównoważonych systemów żywnościowych. Powstała w ramach COST (European Cooperation in Science and Technology) – europejskiego programu wspierającego współpracę naukowców, przedsiębiorców, przedstawicieli administracji i innych środowisk zainteresowanych wynikami badań. 

COST nie finansuje bezpośrednio prowadzenia badań. Wspiera natomiast działania, które pozwalają uczestnikom sieci wspólnie pracować i wymieniać się wiedzą: spotkania, warsztaty, szkoły szkoleniowe, krótkoterminowe wyjazdy naukowe oraz upowszechnianie rezultatów. BRASSCHI rozpocznie działalność 10 września 2026 roku i potrwa do 9 września 2030 roku. 

Nie jest to zatem pojedyncze wydarzenie ani klasyczny projekt realizowany przez zamknięte konsorcjum. Sieć ma połączyć specjalistów zajmujących się rolnictwem, technologią, ekonomią, środowiskiem, zarządzaniem i politykami publicznymi. Jej uczestnicy będą porównywać doświadczenia, przygotowywać wspólne inicjatywy i szukać rozwiązań, które można dostosować do różnych warunków gospodarczych i społecznych. 

Prof. Małgorzata Krzywonos została jedną z dwóch osób reprezentujących Polskę w Komitecie Zarządzającym. To główny organ decyzyjny sieci, odpowiedzialny za koordynację prac, realizację planu działania i podejmowanie decyzji dotyczących dalszego rozwoju BRASSCHI. 

„Żadna pojedyncza instytucja, państwo ani dyscyplina nie dysponuje całościową wiedzą ekspercką potrzebną do rozwiązania tych wielowymiarowych problemów”

— wskazują autorzy załącznika technicznego BRASSCHI [tłum. red.]. 

Odporność systemu żywnościowego zależy równocześnie od klimatu, dostępności surowców, technologii, organizacji dostaw, zachowań konsumentów, rachunku ekonomicznego i regulacji. Rozwiązanie, które sprawdza się w jednym kraju lub sektorze, nie zawsze można bezpośrednio zastosować w innym. Potrzebna jest współpraca pozwalająca sprawdzić, które modele można przenosić między różnymi rynkami i warunkami społecznymi. 

Od technologii żywności do gospodarki o obiegu zamkniętym

Udział prof. Małgorzaty Krzywonos w Komitecie Zarządzającym odpowiada jej wieloletniemu profilowi naukowemu. Ekspertka UEW jest profesorem nauk rolniczych i doktorem habilitowanym w zakresie technologii żywności i żywienia. Pracuje w Katedrze Zarządzania Procesami na Wydziale Zarządzania UEW. 

Jednym z głównych obszarów jej pracy jest waloryzacja produktów ubocznych przemysłu spożywczego. Oznacza to poszukiwanie wartościowych zastosowań dla pozostałości powstających podczas produkcji, zamiast traktowania ich wyłącznie jako odpadów. Z tym podejściem wiąże się upcycling żywności, czyli wykorzystywanie bezpiecznych produktów ubocznych lub niewykorzystanych surowców do tworzenia nowych produktów o wyższej wartości. 

Dorobek zarejestrowany w Bazie Wiedzy WIR UEW obejmuje badania nad odzyskiem i zagospodarowaniem odpadów żywnościowych, wykorzystaniem biomasy, gospodarką o obiegu zamkniętym w przemyśle spożywczym oraz społecznym odbiorem produktów zrównoważonych. 

Ważnym elementem jej kompetencji jest przenoszenie wiedzy naukowej do praktyki. Ekspertka współpracuje z przedsiębiorstwami spożywczymi, biotechnologicznymi i komunalnymi. Może wspierać firmy w diagnozowaniu potencjału gospodarki o obiegu zamkniętym, projektowaniu modeli wykorzystania produktów ubocznych, ocenie innowacji, prowadzeniu badań konsumenckich oraz przygotowywaniu i ewaluacji projektów B+R. 

Jest również ekspertką instytucji krajowych i europejskich oceniających projekty badawczo-rozwojowe. Dzięki temu zna zarówno naukowe podstawy zielonej transformacji, jak i bariery, które pojawiają się podczas wdrażania nowych rozwiązań w przedsiębiorstwach. 

Wiedza, która może przełożyć się na praktyczne rozwiązania

BRASSCHI obejmuje osiem powiązanych obszarów:  

• adaptację do zmian klimatu,  
• transformację cyfrową,  
• dywersyfikację dostaw i zarządzanie ryzykiem,  
• gospodarkę o obiegu zamkniętym,  
• transfer wiedzy,  
• ekonomiczną opłacalność transformacji,  
• zachowania konsumentów oraz  
• zbliżanie regulacji i zasad obowiązujących w różnych krajach. 

Szczególnie bliski profilowi naukowemu prof. Małgorzaty Krzywonos jest obszar gospodarki o obiegu zamkniętym i ograniczania odpadów. Planowane prace mają dotyczyć m.in. ustalania, gdzie i w jakiej ilości powstają produkty uboczne, oceny możliwości ich wykorzystania oraz tworzenia modeli biznesowych, które można zastosować w różnych łańcuchach wartości. 

Zbieżność dotyczy również badań nad zachowaniami konsumentów, ekonomiczną opłacalnością innowacji oraz współpracą przedsiębiorstw, naukowców i administracji. Na tym etapie nie opublikowano jeszcze informacji, z którą grupą roboczą będzie związana ekspertka UEW. 

Sieć ma wypracować zintegrowane modele systemów żywnościowych, scenariusze transformacji oraz wspólne sposoby oceny środowiskowych, ekonomicznych i społecznych skutków podejmowanych działań. Wśród planowanych rezultatów znajdują się publikacje w otwartym dostępie, wytyczne techniczne, rekomendacje dla administracji i narzędzia wspierające podejmowanie decyzji. Wiedza będzie przekazywana podczas warsztatów, szkoleń, krótkoterminowych wyjazdów naukowych, spotkań z interesariuszami oraz demonstracji pilotażowych. 

Członkostwo w Komitecie Zarządzającym oznacza, że rola prof. Małgorzaty Krzywonos nie ograniczy się do udziału w aktywnościach sieci. Ekspertka będzie również uczestniczyć w wyznaczaniu kierunków całego działania. Jej doświadczenie w technologii żywności, gospodarce o obiegu zamkniętym, zarządzaniu procesami oraz ocenie innowacji może wnieść do prac BRASSCHI perspektywę łączącą naukę z potrzebami przedsiębiorstw. 

Dla Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu jest to kolejna możliwość rozwijania międzynarodowych relacji badawczych w obszarze zrównoważonych systemów żywnościowych i gospodarki o obiegu zamkniętym. 

Poznaj profil ekspercki

Prof. dr hab. Inż. Małgorzata Krzywonos

Ekspertka w dziedzinie: Nowe technologie i innowacje, Żywność i dieta

ZOBACZ profil EKSPERTA

Autor tekstu: Barbara Grzelczak