Podatek cyfrowy: kto zapłaci naprawdę? Ekspert UEW w debacie Radia Wrocław o konsekwencjach, których (nie) widać na pierwszy rzut oka

Platformy cyfrowe to dziś cyfrowe królestwa – globalne, wpływowe i często… niemal niewidzialne dla krajowych systemów podatkowych. Rząd zapowiada zmiany. Ale co się wydarzy, gdy nowy podatek faktycznie wejdzie w życie?

O tym rozmawiali eksperci wrocławskich uczelni w audycji „Wieczór zDolnego Śląska” na antenie Radia Wrocław. Impulsem do dyskusji była zapowiedź Ministerstwa Cyfryzacji: pierwsze projekty ustawy o podatku cyfrowym mają być gotowe jeszcze w tym roku. Zebrane wpływy mają wspierać rozwój sztucznej inteligencji, start-upów i cyfrowych usług administracyjnych.

Brzmi obiecująco – ale kto ostatecznie poniesie koszt tej zmiany? Czy zapłacą cyfrowi giganci tacy jak Meta, Google czy Amazon? A może – nieco mniej widowiskowo – zrobi to użytkownik końcowy, płacąc więcej za produkty, usługi albo… swoją własną uwagą?

W debacie udział wzięli:

• • dr Katarzyna Kopyściańska (Uniwersytet Wrocławski),
• • dr Paweł Prociów (Uniwersytet Dolnośląski DSW),
• • dr Aleksander Korchut (Uniwersytet Dolnośląski DSW),
• • oraz dr Krzysztof Biernacki z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

To nie tylko podatek. To pytanie o system

Część wypowiadających się ekspertów dostrzegała w planowanym podatku cyfrowym ważny krok w kierunku przywracania równowagi – zarówno fiskalnej, jak i symbolicznej. Skoro platformy zarabiają w Polsce, to – jak argumentowano – powinny partycypować w kosztach utrzymania tej infrastruktury i rynku. Sam fakt, że temat wrócił do poważnych rozmów na poziomie rządowym, został oceniony jako dobry sygnał.

Ale właśnie w tym miejscu głos dr Krzysztofa Biernackiego z UEW wybrzmiał szczególnie mocno – nie jako głos sprzeciwu, lecz jako potrzebne zatrzymanie się i postawienie kilku trudnych pytań.

„Nałożymy podatek – i co dalej?”

W jego ocenie, podatek cyfrowy może i zwiększy wpływy budżetowe, ale nie zmieni układu sił, jeśli nie zostanie wpisany w szerszą strategię. Bo w praktyce – jak wskazywał – firmy doskonale wiedzą, jak odzyskać nałożone na nie koszty. Przykład? Wystarczy spojrzeć na sektor bankowy czy energetykę. Jeśli pojawia się nowe obciążenie, ono nie znika – ono się po prostu przesuwa.

Użytkownik płaci – czasem nawet nie wiedząc o tym

W rozmowie pojawiło się mocne przypomnienie: podatki można ukryć. Nie zawsze wprost, ale w kosztach reklamy, prowizjach, cenach produktów czy usług. Nawet jeśli formalnie podatek zapłaci korporacja, w rzeczywistości często to użytkownik finansuje system – tylko że robi to bez paragonu.

I druga ważna kwestia: co dzieje się z tymi pieniędzmi? Bo o ile politycy zapowiadają inwestycje w rozwój cyfrowy, to – jak zauważył dr Biernacki – realnie nie ma gwarancji, że środki trafią tam, gdzie są dziś najbardziej potrzebne. Polski system finansów publicznych nie przewiduje dedykowanego przypisywania konkretnych dochodów do konkretnych celów. Wszystko wpada do jednego budżetowego „worka”.

A tymczasem: rewolucja AI puka do drzwi

Choć temat podatku cyfrowego zdominował rozmowę, w jej końcówce zwrócono uwagę na jeszcze jedno zjawisko – szybko rosnącą rolę sztucznej inteligencji. W opinii eksprtów, jeśli nie zaczniemy już teraz dyskutować o tym, jak opodatkowywać modele AI, kto ma prawa do danych treningowych i jak chronić twórców treści, to za kilka lat będziemy znów o krok za rzeczywistością.

To nie była rozmowa o fiskalnych drobiazgach. To była rozmowa o tym, kto ma realną władzę w cyfrowym świecie – i kto płaci rachunek, nawet jeśli nikt go nie wystawia.

👉 Przeczytaj więcej o debacie i wsłuchaj się w komentarze ekspertów: Wieczór zDolnego Śląska. Kto zapłaci podatek cyfrowy: globalni giganci czy przeciętni użytkownicy? – Radio Wrocław

 badania.uew.pl – bo cyfrowa gospodarka potrzebuje wiedzy, zanim zaczniemy ją regulować.