Publikacja: „Playing the Wild Cards” – Badania UEW

Autorzy: Wojciech Czakon, Monika Hajdas, Joanna Radomska

Tytuł artykułu: Playing the wild cards: Antecedents of family firm resilience

Artykuł opublikowany w: Journal of Family Business Strategy

Cytuj jako: Czakon, W., Hajdas, M., & Radomska, J. (2023). Playing the wild cards: Antecedents of family firm resilience. Journal of Family Business Strategy, 14, 1–13. https://doi.org/10.1016/j.jfbs.2022.100484

Co badaliśmy:

Nasze badanie dotyczyło tzw. dzikich kart, czyli zdarzeń trudnych do przewidzenia, o niskim prawdopodobieństwie wystąpienia, ale ogromnym wpływie na rzeczywistość, jeśli już wystąpią. Inspiracją wyboru tego tematu była pandemia COVID-19. Zdecydowaliśmy się badać firmy rodzinne, uznawane za bardziej długowieczne i trwałe niż firmy nierodzinne. Interesowało nas jak firmy rodzinne radzą sobie z dzikimi kartami – jakie szczególne umiejętności sprawiają, że firmy te potrafią trwać nawet w obliczu tak trudnych zjawisk zewnętrznych.

W jaki sposób?

Przeprowadziliśmy 15 pogłębionych wywiadów z właścicielami lub menedżerami zarządzającymi firmami rodzinnymi w Polsce. Polskie firmy rodzinne stanowiły dla nas ciekawy kontekst badawczy, gdyż w ciągu ostatnich 30 lat doświadczyły szeregu wyzwań, od upadku reżimu komunistycznego i związanej z tym transformacji gospodarczej, przez kryzys ekonomiczny, akcesję do Unii Europejskiej, po pandemię COVID-19. Pomimo tych wyzwań, powodujących czasem drastyczne zmiany w ich otoczeniu biznesowym, firmy te przetrwały.

Wnioski z pracy badawczej:

Zaskoczyło nas, że chociaż dzikie karty uznaje się powszechnie za zdarzenia rzadkie, nasi badani wskazywali, że dla nich to niemal codzienność. Podobnie nie uznawali pandemii COVID-19 za szczególnie wyjątkowe zdarzenie. W rozmowie o kryzysach i trudnościach, z którymi mierzyli się na przestrzeni lat, odwoływali się do różnych zdarzeń o charakterze legislacyjnym, ekonomicznym, społecznym, czy technologicznym.  Kumulacja doświadczeń z tego typu zdarzeniami, długa perspektywa czasowa oraz wielopokoleniowość pozwoliła im spojrzeć na dzikie karty inaczej, jako na kolejny pagórek do przeskoczenia na ich długiej drodze. To, co pozwalało im przetrwać to m.in. pamięć nestorów co do wcześniejszych trudnych zdarzeń w dziejach firmy oraz zdolność przekazywania tych doświadczeń młodszym pokoleniom w formie angażujących narracji.

Dlaczego to badanie jest ważne?

Jedną z kluczowych kwestii dla firm rodzinnych jest ich ciągłość, która może trwać przez stulecia. Aby przetrwać tak długie okresy, firmy rodzinne muszą skutecznie radzić sobie zarówno z bieżącą działalnością, jak i sukcesją. Muszą być również odporne na poważne kryzysy, takie jak klęski żywiołowe, wojny czy pandemie. Wyniki naszych badań stanowią wskazówkę dla właścicieli firm rodzinnych w zakresie intencjonalnego sięgania po storytelling w zderzeniu z dzikimi kartami. Owe historie przetrwania dają sukcesorom i młodszym pokoleniom menedżerów w firmach rodzinnych poczucie spokoju, bardzo potrzebne w podejmowaniu trudnych decyzji podczas zderzenia z następną dziką kartą.