Od rozmowy o innowacjach do konkretu. Po co miastu logistyka miejska?

Wrocławskie Forum Kobiet to dobry punkt wyjścia do rozmowy o tym, jak nauka spotyka się z praktyką gospodarczą i miejską. W panelu „Kreatywne Wrocławia – nauka, innowacje i przyszłość” głos Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu wnosi dr hab. inż. Maja Kiba-Janiak, prof. UEW – badaczka zajmująca się jednym z bardzo konkretnych wyzwań współczesnych miast: logistyką.

Logistyka miejska staje się widoczna najczęściej wtedy, gdy coś przestaje działać: dostawczy samochód blokuje ulicę, kurier zatrzymuje się na awaryjnych, mieszkańcy skarżą się na hałas, a przedsiębiorcy potrzebują sprawnych dostaw, bo bez nich centrum miasta traci swoją funkcję handlową i usługową. W tle są jeszcze inne problemy: emisje, bezpieczeństwo ruchu, ograniczona przestrzeń publiczna i pytanie, jak pogodzić interesy pieszych, mieszkańców, firm, dostawców i administracji. 

W takiej sytuacji wyniki badań stają się pomocnym narzędziem w rozwiązywaniu konfliktów logistycznych, które w mieście narastają na co dzień. 

Wrocławskie Forum Kobiet

Na stronie Wrocławskiego Forum Kobiet dr hab. inż. Maja Kiba-Janiak, prof. UEW, została przedstawiona jako Profesor UEW i Dyrektor programu EMBA. Prof. UEW Maja Kiba-Janiak zajmuje się logistyką miejską, w tym transportem, dostawami ostatniej mili i organizacją przepływów w przestrzeni miejskiej.  

*„Ostatnia mila” oznacza końcowy odcinek dostawy – często najtrudniejszy, najbardziej kosztowny i najbardziej uciążliwy dla miasta.  

Temat miejskiej logistyki konsekwentnie wraca w projektach i publikacjach badaczki. W jej dorobku widoczne są prace dotyczące logistyki miejskiej, transportu towarowego, dostaw ostatniej mili, e-commerce oraz roli logistyki w strategiach rozwoju miast. W zakończonym projekcie NCN OPUS 16 prof. UEW Maja Kiba-Janiak badała zrównoważoną logistykę miejską ostatniej mili i zwrotów w sektorze e-commerce z perspektywy różnych grup interesariuszy. 

Najważniejszym aktualnym rozwinięciem tego kierunku jest NEXTLOGIC, projekt realizowany w ramach programu Horyzont Europa. Dr hab. inż. Maja Kiba-Janiak, prof. UEW, pełni w nim funkcję kierowniczki projektu w UEW. W centrum pozostaje pytanie, jak projektować miejski transport towarowy tak, aby ograniczać emisje, lepiej wykorzystywać przestrzeń i jednocześnie nie odrywać rozwiązań od realiów działania firm, kurierów, samorządów i mieszkańców. 

Mikrohub: mała infrastruktura, duży test dla miasta

Jednym z najciekawszych przykładów takiego myślenia jest pierwszy w Polsce współdzielony mikrohub przeładunkowy, uruchomiony we Wrocławiu na początku 25 czerwca 2025 roku. Mikrohub to niewielki punkt przeładunkowy, w którym przesyłki lub towary mogą zostać przekazane z większych samochodów do mniejszych, mniej uciążliwych środków transportu, na przykład rowerów cargo. 

Najprościej tłumaczy to sama ekspertka:

„Idea mikrohubu polega na tym, że przedsiębiorstwa kurierskie dostarczają samochodami dostawczymi do 3,5 t towary do swoich boksów, które zostały utworzone na terenie parkingu samochodów osobowych przy NFM, a następnie w ciągu dnia dystrybuują je rowerami towarowymi w obrębie centrum Wrocławia”.

*NMF – Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu 

Za rozwiązaniem stoi nie tylko technologia, ale przede wszystkim organizacja współpracy. Trzeba uzgodnić interesy miasta, operatorów logistycznych, firm kurierskich, przedsiębiorców i mieszkańców. Uczelnia może pomóc nazwać ryzyka, wskazać mierniki i sprawdzić, czy rozwiązanie rzeczywiście przynosi oczekiwane zmiany. 

Nauka, która sprawdza, a nie tylko opisuje

Udział dr hab. inż. Mai Kiby-Janiak, prof. UEW, w panelu o nauce, innowacjach i przyszłości Wrocławia, dobrze pokazuje, że rozmowa o rozwoju miasta nie musi zaczynać się od wielkich haseł. Może zacząć się od pytania, które wraca codziennie, choć rzadko trafia do głównego nurtu debaty: jak obsłużyć dostawy w mieście, które ma być jednocześnie dostępne, wygodne i coraz mniej emisyjne. 

To jest pytanie o bardzo konkretne decyzje: gdzie może zatrzymać się samochód dostawczy, czy część przewozów da się przenieść na rowery cargo, jak zorganizować punkt przeładunkowy, kto powinien z niego korzystać i jak mierzyć efekty takiej zmiany.  

W tym sensie prace prof. UEW Mai Kiby-Janiak pokazują praktyczną rolę nauki: pomagają sprawdzić, które rozwiązania działają w realnym mieście, a które pozostają tylko obietnicą. 

Autor tekstu: Barbara Grzelczak