„Polaków portret własny”. Raport Fundacji Marka Polska Think Tank z kluczowym udziałem badaczki UEW  

Jak naprawdę postrzegamy siebie jako naród – i co to mówi o przyszłości Polski? Na to pytanie odpowiada raport „Polaków portret własny – Część I. Raport o DNA marki Polska – perspektywa wewnętrzna”, przygotowany przez Fundację Marka Polska Think Tank pod kierunkiem dr hab. Barbary Mróz-Gorgoń, prof. UEW, badaczki z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu i Prezeski Fundacji. Publikacja powstała w ramach zadania publicznego „Marka Polska – podstrategia turystyczna”, dofinansowanego ze środków Ministerstwa Sportu i Turystyki.    

Obraz kraju, który „mógłby być Ferrari, a wciąż jeździ jak Polonez”  

Raport diagnozuje zjawisko „syndromu impostora” na poziomie narodowym – głęboką lukę pomiędzy obiektywnymi osiągnięciami Polski a tym, jak sami o sobie myślimy. Z jednej strony mamy dynamicznie rozwijającą się gospodarkę, silny sektor IT i gamingu, rosnącą liczbę startupów i kreatywnych branż. Z drugiej – w wypowiedziach badanych powraca obraz kraju, który „mógłby być Ferrari, a wciąż jeździ jak Polonez”: zaniżona samoocena, zakorzeniona w doświadczeniach historycznych, kolektywnej traumie i narracji o Polsce przede wszystkim jako ofierze, a nie sprawczym uczestniku zmian.    

„Polaków portret własny – Część I” to wynik wieloetapowego projektu badawczego, który łączy perspektywę psychologiczną, socjologiczną i marketingową. Zespół kierowany przez dr hab. Barbarę Mróz-Gorgoń, prof. UEW, wykorzystał szerokie spektrum metod: od analizy istniejących opracowań (desk research), przez 24 indywidualne wywiady pogłębione (IDI) i 35 zogniskowanych wywiadów grupowych (FGI), po warsztaty Design Thinking w siedmiu miastach Polski. Łącznie przeanalizowano ponad 180 godzin nagrań i około 400 stron transkrypcji, kodując wypowiedzi w kilkudziesięciu kategoriach tematycznych. W badaniu wzięło udział około 150 osób – przedstawiciele biznesu, nauki, kultury, sektora kreatywnego, studenci i eksperci z doświadczeniem międzynarodowym.    

Esencja marki Polska  

Raport przynosi kilka kluczowych odpowiedzi. Pokazuje, jak Polacy widzą swoje mocne strony (pracowitość, zaradność, kreatywność, odporność, silne więzi społeczne) oraz słabości (kompleksy, niska samoocena, chaos organizacyjny i estetyczny, polaryzacja społeczna).

Analizuje także tzw. „deficyty aspiracyjne” – to, czego zazdrościmy innym narodom:

• niemieckiej konsekwencji,
• skandynawskiej jakości życia,
• włoskiego „dolce vita”.

Na tej podstawie autorzy proponują esencję marki Polska w formule: „Siła w działaniu. Kreatywna odporność” – opisując naród, który potrafi mobilizować się w kryzysie, działać skutecznie mimo ograniczonych zasobów i coraz wyraźniej identyfikuje się z nowoczesną, europejską tożsamością.    

Istotną częścią opracowania jest także wskazanie obszarów największego, wciąż niewykorzystanego potencjału marki Polska: kultury i sektora kreatywnego, talentów, branży IT i gamingu, sektora kosmicznego i morskiego, turystyki naturalnej i kulinarnej, nowoczesnej kuchni i rzemiosła oraz sektora kosmetycznego. Raport pokazuje przy tym bariery, które utrudniają przełożenie tego potencjału na spójny wizerunek – od nadmiernej biurokracji po „jarmark bez wizji” w przestrzeni publicznej.    

„Polaków portret własny – Część I” nie zatrzymuje się na diagnozie. Dokument stanowi punkt wyjścia do budowy długofalowej strategii marki narodowej: formułuje zasady, na których taka strategia powinna się opierać (autentyczność, spójność, długoterminowość, oparcie na realnych przewagach Polski) oraz rekomendacje zmiany narracji – od opowieści o cierpieniu do opowieści o możliwościach, sprawczości i kreatywnej odporności Polaków. Projekt został zrealizowany przez Fundację Marka Polska Think Tank przy współpracy Stowarzyszenia Konferencje i Kongresy w Polsce (SKKP), a jego premiera odbyła się w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie.    

Dzięki zaangażowaniu dr hab. Barbary Mróz-Gorgoń, prof. UEW, która powołała i kieruje Fundacją Marka Polska Think Tank, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu realnie współtworzy ogólnopolską debatę o marce narodowej. To przykład, jak kompetencje naszych badaczy wykraczają poza mury uczelni, przekładając się na konkretne narzędzia dla administracji publicznej, biznesu i sektora kreatywnego – oraz na długoterminową strategię rozwoju Polski.    

Raport dostępny na stronach Think Tank Marka Polska 

Poznaj autorkę artykułu

Dr hab. Barbara Mróz-Gorgoń, prof. UEW

Ekspertka w dziedzinie: Marketing i branding

ZOBACZ profil EKSPERTA

Autor tekstu: Justyna Morawska-Płoskonka