Fundusze europejskie zmieniły Dolny Śląsk. Prof. Andrzej Raszkowski wyjaśnia, co będzie najważniejsze w kolejnych latach

Dolny Śląsk od lat należy do regionów, które intensywnie korzystają ze środków europejskich. Jak podkreśla dr hab. Andrzej Raszkowski, prof. UEW, dziś najważniejsze pytanie dotyczy już nie samego pozyskiwania pieniędzy, lecz ich mądrego wykorzystania.

Fundusze europejskie przyspieszyły rozwój Dolnego Śląska

Od wejścia Polski do Unii Europejskiej środki europejskie stały się jednym z najważniejszych narzędzi modernizacji województwa dolnośląskiego. Widać je w transporcie, ochronie środowiska, rewitalizacji miast, modernizacji szkół, budowie przedszkoli, rozwoju usług publicznych i inwestycjach lokalnych, które często zmieniły codzienność mieszkańców mniejszych miejscowości. 

Dr hab. Andrzej Raszkowski, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, zwraca uwagę, że trudno wskazać po 1989 roku drugi tak silny impuls modernizacyjny dla regionu. Fundusze europejskie wpłynęły na jakość infrastruktury, atrakcyjność inwestycyjną, rynek pracy, usługi publiczne i warunki życia mieszkańców. 

Ekspert UEW patrzy na ten proces z perspektywy gospodarki regionalnej, strategii rozwoju i zarządzania publicznego. To ważne, ponieważ środki europejskie nie są wyłącznie źródłem finansowania, są również sprawdzianem zdolności regionu do planowania, współpracy i oceny efektów podejmowanych decyzji.

Od inwestycji do jakości decyzji rozwojowych

W latach 2014–2020 w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Dolnośląskiego było dostępne ponad 10 miliardów złotych. Dofinansowano z nich ponad 6800 projektów. W obecnej perspektywie, w ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021–2027, region ma do wykorzystania blisko 11 miliardów złotych. Dotychczas podpisano około 1700 umów o wartości ponad 6,2 miliarda złotych. 

Za tymi liczbami stoją bardzo różne przedsięwzięcia. Część z nich dotyczy dużej infrastruktury transportowej, w tym kolei, dróg, obwodnic i transportu publicznego. Inne wspierają edukację, efektywność energetyczną, rewitalizację, ochronę środowiska, cyfryzację, przedsiębiorczość i rozwój kompetencji. 

Prof. Andrzej Raszkowski podkreśla, że najbardziej widoczne są inwestycje infrastrukturalne, ponieważ mieszkańcy korzystają z nich codziennie. Jednak ich znaczenie trzeba odczytać w szerszym ujęciu. Dobra inwestycja nie kończy się na wybudowaniu obiektu, zakupie taboru ani odnowieniu przestrzeni. Jej sens ujawnia się dopiero wtedy, gdy poprawia dostępność usług, wzmacnia lokalną gospodarkę, skraca dojazdy, ogranicza wykluczenie transportowe albo pomaga samorządowi lepiej odpowiadać na potrzeby mieszkańców. 

W tym miejscu szczególnie ważna jest perspektywa badacza zajmującego się rozwojem regionalnym. Fundusze europejskie skłoniły wiele instytucji do bardziej uporządkowanego myślenie o celach, harmonogramach, partnerstwach i efektach. Samorządy nauczyły się pracy projektowej, mierzenia rezultatów oraz łączenia lokalnych potrzeb z kierunkami polityki regionalnej, społecznej, klimatycznej i gospodarczej Unii Europejskiej.

Najważniejsze pytanie: co dalej?

Najmocniejsza teza prof. Andrzeja Raszkowskiego dotyczy kolejnego etapu rozwoju regionu:

„Dziś wyzwaniem nie jest już samo pozyskanie środków, ale ich mądre wykorzystanie”. 

To zdanie dobrze opisuje moment, w którym znajduje się Dolny Śląsk. Region przez lata nadrabiał zaległości infrastrukturalne. Teraz coraz większego znaczenia nabiera jakość wyboru projektów. Chodzi o inwestycje, które odpowiadają na realne problemy: transformację energetyczną, odporność miast i gmin, rozwój transportu niskoemisyjnego, zatrzymanie młodych mieszkańców, wsparcie firm, poprawę usług publicznych i wzmacnianie kompetencji potrzebnych w gospodarce. 

Z tej perspektywy fundusze europejskie są narzędziem rozwoju, ale same nie gwarantują trwałej zmiany. O jej skali decyduje sposób wykorzystania środków: trafność diagnozy, jakość strategii, współpraca instytucji, zdolność do realizacji projektów i uczciwa ocena ich efektów. 

Dlatego głos eksperta UEW porządkuje debatę o funduszach europejskich. Nie zatrzymuje się na pytaniu, ile pieniędzy trafiło do regionu. Prowadzi do pytania ważniejszego: czy dzięki tym środkom Dolny Śląsk staje się regionem bardziej spójnym, konkurencyjnym, odpornym i lepiej przygotowanym na kolejne wyzwania. 

Czytaj więcej o ekspertach Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu i ich komentarzach dotyczących rozwoju regionów, samorządów oraz polityki społeczno-gospodarczej. 

Źródło: https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,32861834,fundusze-europejskie-duzo-zmienily-dzis-wyzwaniem-nie-jest.html#wyborcza-no-paylock 

Poznaj autora artykułu

Dr hab. Andrzej Raszkowski, prof. UEW

Ekspert w dziedzinie: Samorząd i administracja publiczna, Polityka społeczno-gospodarcza

ZOBACZ profil EKSPERTA

Autor tekstu: Barbara Grzelczak