Nowe auta z Chin biją rekordy. Dolny Śląsk może na tym stracić. Dr hab. Paweł Dobrzański, Prof. UEW o realnych ryzykach i szansach 

W radiowej rozmowie o chińskiej ofensywie w motoryzacji padło zdanie, które wybrzmiewa jak plan działania. Dr hab. Paweł Dobrzański, prof. z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu zaproponował najprostszy możliwy kierunek: nie zwlekać, tylko wzmacniać konkurencyjność Europy i dywersyfikować źródła kluczowych surowców. 

„nie mamy czasu trzeba działać tak jak Chińczycy szybko” – Paweł Dobrzański, Prof. UEW 

Nowe auta z Chin: szansa dla klienta, ryzyko dla łańcuchów dostaw 

W programie spotkali się: Tomasz Siwiński (magazyn „Fleet”), dr Adam Karpiński (WSB Merito) i dr hab. Paweł Dobrzański, Prof. UEW. Impuls do dyskusji jest jasny: w 2025 r. polski rynek nowych aut może dobić do historycznego wyniku, a jednocześnie rośnie udział marek chińskich. Z perspektywy klienta – spadają ceny. Siwiński tłumaczył to „przekalkulowaniem marż” przez producentów europejskich i azjatyckich. Innymi słowy: presja konkurencyjna działa i część „wykluczonych cenowo” wraca do salonów. 

Dr hab. Paweł Dobrzański, Prof. UEW ostudził entuzjazm. Tańsze auto to nie tylko obniżona marża – to także ryzyko, że producenci, mając zatowarowane place, sprzedają bez marży, by uruchomić obrót. Poza tym konsument – zwłaszcza na Zachodzie – nadal traktuje markę i reputację (sprawdzony cykl życia produktu) jako ważny filtr decyzji. A to oznacza, że szybkie wzrosty udziałów nie są dane raz na zawsze. 

Od cen do geopolityki: metale ziem rzadkich jako „przycisk sterowania” 

Druga część rozmowy zeszła z tematu cen i rat na twardy fundament branży: surowce. Chińska przewaga w przetwórstwie metali ziem rzadkich (niezbędnych m.in. do silników elektrycznych i baterii) oraz sygnały o możliwym zaostrzeniu zasad eksportu jak podkreślał dr Paweł Dobrzański, Prof. UEW realne zagrożenie dla europejskich łańcuchów dostaw. Pandemiczne „brak pięciu części i linia staje” przypomniano nieprzypadkowo: w motoryzacji efekt domina bywa natychmiastowy. 

Co proponuje ekspert UEW?  

• Po pierwsze, dywersyfikację: szukanie i rozwijanie alternatywnych kierunków pozyskania surowców (USA, Australia, wybrane rynki afrykańskie, Grenlandia).  
• Po drugie, decyzje szybkie i skoordynowane na poziomie UE: same cła nie wystarczą, jeśli nie odbudujemy zdolności materiałowych i przetwórczych „od A do Z”.  
• Po trzecie, stabilność regulacyjna pozwalająca finansować B+R (badania i rozwój), ponieważ to innowacje decydują, czy jutro będziemy konkurować jakością, a nie tylko dopłatami do rat. 

Dolny Śląsk na pierwszej linii 

Prowadzący trafnie zapytał o konsekwencje dla regionu. Dolny Śląsk jest silnie osadzony w branży automotive – od komponentów po montaż. Jeśli presja surowcowa się zmaterializuje, to właśnie regiony o gęstym skupisku dostawców odczują wstrząs najszybciej: ograniczenia produkcji, kary kontraktowe za opóźnienia, spadek środków na rozwój. Dobrzański nazywa to wprost „lawiną problemów”, której można przeciwdziałać tylko planem awaryjnym dla surowców i jasnym mechanizmem priorytetyzacji inwestycji. 

Warto odnotować jeszcze jedną warstwę rozmowy: aspekt militarny. Jeśli restrykcje surowcowe dotknęłyby sektor obronny (gdzie zapotrzebowanie na zaawansowane materiały jest najwyższe), mielibyśmy do czynienia z presją wykraczającą poza rynek cywilny. Tu zgodnie brzmieli wszyscy rozmówcy: to już nie debata o „nowym SUV-ie na raty”, tylko o bezpieczeństwie i odporności gospodarczej. 

Klient dziś, strategia na jutro 

Nie oznacza to pomijania teraźniejszości. Leasing i wynajem długoterminowy, opisane w audycji, realnie obniżają próg wejścia do elektromobilności i pozwalają przetestować technologię bez ryzyka wartości rezydualnej. Dr Dobrzański dodaje jednak perspektywę długiego trwania: pójście tylko ścieżką niskiej raty bez inwestycji w podaż surowców, przetwórstwo i B+R oznacza rosnącą zależność. A zależność w branży, która składa się z kilku – kilkunastu tysięcy elementów na pojazd, szybko zamienia się w ryzyko systemowe. 

Dr hab. Paweł Dobrzański, Prof. UEW– ekonomista związany z Uniwersytetem Ekonomicznym we Wrocławiu, badawczo zajmuje się m.in. rozwojem regionalnym, wzrostem gospodarczym, konkurencyjnością międzynarodową oraz przemysłem motoryzacyjnym.  

Jakie wnioski dla UE, Polski i regionu? 

• Dywersyfikacja surowców – budowana teraz, zanim „brak pięciu części” zatrzyma linie. 
• Odbudowa zdolności przetwórczych – nie tylko kopaliny, ale i technologie oczyszczania/rafinacji. 
• Stabilne ramy dla B+R – więcej środków na innowacje w napędach, materiałach i elektronice. 
• Dialog branża-państwo-nauka – szybkie stoły decyzyjne z jasnym harmonogramem, bez „drzemek 10-minutowych”. 

Pełnej rozmowy można wysłuchać/obejrzeć w materiałach Radia Wrocław: https://www.radiowroclaw.pl/articles/view/155162/Rozne-punkty-slyszenia-Nowe-auta-z-Chin-bija-rekordy-Dolny-Slask-moze-na-tym-stracic 

badania.uew.pl – bo dziś szczególnie potrzebujemy kompetentnych głosów, gdy szum zagłusza rozsądek. 

Autor tekstu: Barbara Grzelczak