Podatek od nadmiarowych zysków banków: sprawiedliwość czy destabilizacja? Opinie ekspertów UEW i SGH

Kiedy inflacja podbija zyski banków, politycy mówią o „nadmiarowych dochodach” i szykują nowe podatki. Ale czy to rozwiązanie naprawia system, czy jeszcze bardziej go komplikuje? 

Nadmiarowe zyski – problem czy polityczna narracja? 

Wysoka inflacja, dynamiczny wzrost stóp procentowych i nagły skok zysków sektora bankowego w Polsce rozbudziły dyskusję o wprowadzeniu nowego podatku – podatek od nadmiarowych zysków banków. Oficjalnie – jako formę sprawiedliwości społecznej. W praktyce jednak rozwiązanie to oznacza dalszy wzrost wysokich obciążeń fiskalnych sektora bankowego. 

Jak zauważa dr Iwo Augustyński z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 

„Efekt uboczny walki z inflacją w postaci zwiększonych zysków banków nie jest winą sektora finansowego, ale naturalną konsekwencją polityki pieniężnej.”

— dr Iwo Augustyński, UEW

Innymi słowy: to nie banki same wypracowały nadwyżki, a systemowe działania (podnoszenie stóp procentowych), które miały inne cele – opanowanie inflacji. 

Ukryte koszty nowego podatku 

Wprowadzenie podatku od „manny z nieba” budzi jednak wątpliwości nie tylko ekonomiczne, ale także prawne. Prof. Małgorzata Zaleska (Szkoła Głowna Handlowa, ekspertka rynku finansowego, członkini wielu międzynarodowych gremiów) ostrzega: 

„Podatek od nadmiarowych zysków banków mógłby podważyć zaufanie do stabilności prawa i systemu bankowego w Polsce.” 

— prof. Małgorzata Zaleska, SGH

Rynek finansowy, oparty na przewidywalności i długoterminowym planowaniu, nie znosi nagłych zmian reguł gry. Zaufanie klientów, inwestorów i międzynarodowych partnerów jest trudne do odbudowania, jeśli raz zostanie naruszone. 

Populizm czy rozwiązanie realnego problemu? 

W analizie opublikowanej na money.pl dr Augustyński zwraca uwagę, że: 

• Banki już dziś płacą podatek od aktywów (wprowadzony w 2016 r.), 
• Dodatkowe obciążenie nie wpłynęłoby na dostępność kredytów dla przedsiębiorstw i konsumentów, 
• Taki podatek jest lepszym rozwiązaniem niż propozycja zmniejszenia oprocentowania kredytów.

Z kolei prof. Zaleska, SGH podkreśla, że podatek powinien być stosowany ostrożnie i w oparciu o stabilne kryteria, a nie w odpowiedzi na krótkoterminowe emocje polityczne. 

„Zmiana zasad gry w trakcie jej trwania może kosztować gospodarkę więcej niż chwilowe polityczne korzyści.” 

— prof. Małgorzata Zaleska, SGH

Nowy podatek – za i przeciw: co mówią eksperci?

Dlaczego to ważne? 

Decyzje podatkowe są uwarunkowane nie tylko ekonomicznie, ale również społecznie. Mogą mieć długofalowy wpływ na wiele sektorów gospodarki i grup społecznych. Jak pokazują analizy ekspertów UEW i SGH, skuteczna polityka gospodarcza wymaga nie tylko reagowania na bieżące problemy, ale także uwzględniania konsekwencji w perspektywie 5, 10, a nawet 20 lat. 

Sprawdź, co naprawdę oznacza podatek od nadmiarowych zysków banków i jakie mogą być jego skutki. 
Pełną analizę przeczytasz w materiałach źródłowych na money.pl: 

• Podatek od manny z nieba: populizm czy odpowiedź na realny problem? 
  https://www.money.pl/podatki/podatek-od-manny-z-nieba-populizm-czy-odpowiedz-na-realny-problem-analiza-7145020720311232a.html
• Czy nowy podatek dla banków podważy zaufanie do państwa? – komentarz prof. Małgorzaty Zaleskiej 
  https://www.money.pl/podatki/minister-chce-nowego-podatku-dla-bankow-podwazaloby-zaufanie-do-panstwa-opinia-7144753791015872a.html
• Walka z inflacją pompuje zyski banków – opinia dr Iwo Augustyńskiego 
  https://www.money.pl/banki/walka-z-inflacja-pompuje-zyski-bankow-ten-efekt-uboczny-trzeba-skorygowac-opinia-7144539069455296a.html