Ekonomia zamiast polaryzacji. Prof. Marek Kośny współautorem apelu w „Rzeczpospolitej” 

Zatrzymajmy się na chwilę i zadajmy proste pytanie: czy polityka gospodarcza w Polsce naprawdę opiera się dziś na wiedzy ekonomicznej, czy raczej na logice konfliktu? Odpowiedzi szukają trzej wybitni ekonomiści w tekście „Gorynia, Kośny, Hardt: Sięgnijmy do ekonomii”, opublikowanym 2 grudnia 2025 r. w dzienniku „Rzeczpospolita”. W swoim apelu – adresowanym zarówno do rządzących, jak i opozycji – przekonują, że kluczowe decyzje gospodarcze powinny być budowane na dorobku polskiej nauki, a nie na doraźnych sporach. 

Tekst ukazuje się w tygodniu, w którym w Poznaniu odbywa się XI Kongres Ekonomistów Polskich, organizowany przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne z okazji 80-lecia tej organizacji. Hasło Kongresu – „Ekonomia i gospodarka w czasach niepewności” – dobrze oddaje kontekst apelu: kilkuset ekonomistów, podczas kilkudziesięciu paneli, prezentuje wyniki badań i dyskutuje o długofalowych wyzwaniach polskiej gospodarki. 

Autorzy diagnozują, że debata publiczna o gospodarce jest dziś mocno spolaryzowana, podporządkowana emocjom, uproszczonym narracjom i „etykietowaniu” przeciwników – zamiast rzetelnej analizy danych i sporów na argumenty. Proponują powrót do ekonomii jako nauki, która porządkuje złożone procesy, pomaga oszacować koszty i korzyści różnych rozwiązań – od wejścia Polski do strefy euro po zmiany wieku emerytalnego – i pozwala lepiej zarządzać niepewnością. Ekonomia nie zastępuje polityki ani wartości, ale wskazuje granice tego, co jest efektywne, stabilne i możliwe do utrzymania w długim okresie. 

W tekście mocno wybrzmiewa teza, że Polska gospodarka stoi na rozdrożu. Po latach szybkiego wzrostu i zbliżania się do „gospodarczego jądra Zachodu” wyczerpują się proste źródła rozwoju – oparte na taniej pracy i modelu imitacyjnym. Konieczne jest przejście do gospodarki opartej na kapitale, innowacjach i wyższej stopie inwestycji, przy jednoczesnym wzmocnieniu kompetencji społeczeństwa. 

Autorzy odwołują się do współczesnych badań ekonomicznych, podkreślając, że długookresowy wzrost wymaga równowagi między silnym, sprawczym państwem a rozwiniętym społeczeństwem obywatelskim oraz przestrzeni dla „kreatywnej destrukcji” – zarówno w gospodarce, jak i w obiegu idei. Warunkiem wykorzystania historycznej szansy na trwałe dogonienie najbogatszych krajów jest znaczące zwiększenie nakładów na naukę i kapitał ludzki, ze szczególnym uwzględnieniem szkolnictwa wyższego oraz jasnych, przewidywalnych zasad finansowania. 

W wymiarze praktycznym tekst przypomina, że polscy ekonomiści od ponad wieku współtworzą kluczowe reformy – od odbudowy państwa po 1918 roku, przez transformację po 1989 roku, aż po integrację europejską – i dziś również mogą być partnerem każdej władzy w mądrym modernizowaniu kraju. Autorzy apelują, by w sporach o politykę gospodarczą priorytet zyskała „siła argumentów, a nie argument siły” oraz by programy publiczne były testowane na tle dorobku badań, a nie wyłącznie na poziomie politycznych haseł. 

Dla Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu szczególnie istotny jest fakt, że współautorem tego ważnego głosu w ogólnopolskiej debacie jest prof. dr hab. Marek Kośny, profesor nauk społecznych w dyscyplinie ekonomia i finanse, Prorektor ds. Nauki UEW, kierownik Katedry Ekonometrii i Badań Operacyjnych oraz przewodniczący Rady Naukowej Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

W perspektywie najbliższych pięciu lat apel opublikowany w „Rzeczpospolitej” można czytać jako zapowiedź intensywniejszego włączania środowiska ekonomistów – w tym badaczy związanych z UEW – w proces współprojektowania strategii rozwoju kraju. XI Kongres Ekonomistów Polskich oraz planowana Deklaracja Poznańska mają stać się trwałą infrastrukturą dla takiej współpracy, łączącej wiedzę naukową, doświadczenie instytucji i odpowiedzialność za długookresowy rozwój Polski. 

Tekst „Gorynia, Kośny, Hardt: Sięgnijmy do ekonomii” jest dostępny w serwisie rp.pl. 
https://www.rp.pl/opinie-ekonomiczne/art43429751-gorynia-kosny-hardt-siegnijmy-do-ekonomii

badania.uew.pl – bo świat potrzebuje kompetentnych głosów w czasach globalnych napięć. 

Autor tekstu: Justyna Morawska-Płoskonka